Umwuka wa politiki mu Muryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) wongeye kuba mubi nyuma y’impaka zikomeye zatewe n’uburyo Perezida w’u Burundi, Evariste Ndayishimiye, uyoboye uyu muryango muri uyu mwaka, yitwaye mu gutanga kandidatire ya Macky Sall ku mwanya w’Umunyamabanga Mukuru wa United Nations.
Ibi byatumye ibihugu byinshi bya Afurika byigaragambya mu buryo bwa dipolomasi, bigaragaza ko bidashyigikiye imikorere bavuga ko itubahiriza amategeko agenga AU.
Amakuru yizewe agaragaza ko ibihugu bigera kuri 20 byafashe icyemezo cyo kudashyigikira uburyo kandidatire ya Macky Sall yatanzwe, cyane cyane bitewe n’uko byakozwe mu buryo butagize inama rusange cyangwa ibiganiro bihuriweho.
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Olivier Nduhungirehe, yavuze ko ibyo byakozwe ari “ikimenyetso cy’uko kubahiriza amategeko ari ingenzi mu miyoborere mpuzamahanga”.
Yagize ati: “Ntabyumvikana uburyo icyemezo gikomeye nk’iki gifatwa n’umuntu umwe, mu izina ry’umuryango w’ibihugu byinshi, hatabayeho kugisha inama.”
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bagaragaza ko ikibazo gikomeye kiri mu miyoborere ya AU atari umuntu ku giti cye gusa, ahubwo ari uburyo imyanzuro ifatwa n’inzego zawo.
Hari impungenge ko niba amategeko atubahirijwe, bishobora gutuma uyu muryango utakaza icyizere ku rwego mpuzamahanga, cyane cyane mu gihe Afurika ishaka kugira ijwi rikomeye ku Isi.
Iki kibazo cyongeye kwerekana icyuho kiri hagati y’ubuyobozi bwa AU n’ibihugu biyigize, aho bamwe bavuga ko hakenewe impinduka mu buryo bwo gufata ibyemezo bikomeye.
Umwanya w’Umunyamabanga Mukuru wa United Nations uteganyijwe kongera gutorerwa mu 2027, aho biteganyijwe ko hashobora kubaho ihindagurika rishingiye ku turere tw’Isi.
Abasesenguzi bavuga ko hari amahirwe menshi ko uwo mwanya wajya muri Amerika y’Amajyepfo cyangwa ugahabwa umugore, mu rwego rwo gukomeza kuringaniza ubuyobozi ku Isi.
Mu bakandida bamaze kumvikana harimo:
Michelle Bachelet
Rafael Grossi
Rebeca Grynspan
Virginia Gamba
Iki kibazo cyazamuye impaka ndende ku bushobozi bw’ubuyobozi bwa AU, aho bamwe batangiye kwibaza niba uyu muryango ushobora gukomeza kugirira akamaro Afurika mu gihe hatabayeho gukosora imikorere.
Hari n’abavuga ko ibyabaye bishobora kuba isomo rikomeye ku bayobozi bazaza, cyane cyane ku bijyanye no kubahiriza amategeko no kugisha inama mbere yo gufata ibyemezo bikomeye.
Nubwo impaka zikomeje, hari icyizere ko ibi bizavamo amasomo azafasha AU gukomeza kunoza imikorere yayo.
Kubaka umuryango ukomeye bisaba:
Kubahiriza amategeko
Gushyira imbere ubufatanye
Kwirinda gufata ibyemezo byihuse bidafitiwe ubushishozi
Mu gihe ibi byashyirwa mu bikorwa, AU ishobora kongera kugarura icyizere no kugira uruhare rukomeye mu gukemura ibibazo bya Afurika n’Isi muri rusange.
![]() |
| Perezida w’u Burundi, Evariste Ndayishimiye, uyoboye uyu muryango wa AU muri uyu mwaka |
.jpeg)
.jpeg)