Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, yasabye abayobozi b’inzego zitandukanye guhindura imikorere, bakava mu muco wo gukora amakosa asubirwamo buri gihe hanyuma bagasaba imbabazi ntihagire igihinduka. Yabivuze asozaga Inama Nyunguranabitekerezo y’Abayobozi b’Inzego za Leta n’inzego z’ibanze yabereye mu Ishuri Rikuru rya Gisirikare rya Gako, inama yahuje abayobozi bakuru barimo ba Minisitiri, abayobozi b’uturere n’izindi nzego.
Iyi nama yagarutse ku bibazo bikomeje kugaragara mu miyoborere y’inzego za Leta, birimo imikorere idahwitse, kudahuza ibikorwa hagati y’inzego, serivisi zitanoze zihabwa abaturage n’imishinga idategurwa neza.
Imibare igaragaza gusubira inyuma kwa serivisi
Mu ijambo ribanza ryatanzwe na Minisitiri w’Intebe, hagaragajwe raporo y’Urwego rw’Igihugu rushinzwe Imiyoborere igaragaza ko ireme rya serivisi zigenerwa abaturage ryagabanyutse mu myaka itatu ishize:
78.2% mu 2023
75.8% mu 2024
71.7% mu 2025
Iyi mibare igaragaza ko nubwo hari gahunda nyinshi zitezweho guteza imbere imibereho y’abaturage, imikorere y’inzego zimwe na zimwe itajyanye n’umuvuduko igihugu cyifuza.
“Kwicuza bidahindura imikorere ntacyo bimaze”
Perezida Kagame yibajije impamvu abayobozi bahora binenze, bagafata imyanzuro myiza mu magambo ariko ibikorwa ntibihinduke.
“Gukora ikosa rimwe buri gihe ukarisabira imbabazi, ukarisubiramo ntabwo mbyumva.”
Yasobanuye ko kwicuza ari ingenzi, ariko kudahindura imyitwarire bituma kwicuza biba amagambo gusa. Yagaragaje ko amakosa asubirwamo agaragaza ikibazo cy’imyumvire n’imikorere idahinduka.
Yongeyeho ko bitumvikana ukuntu umuyobozi akora ikosa, agasimburwa n’undi, na we agasubira gukora rya kosa.
“Ikibazo kiri muri twe nk’Abanyarwanda? Uko mwicaye hano murumva inshingano zanyu, ariko ibikorwa byo bigakomeza kuba bimwe.”
Igenamigambi ridahuye n’ibikorwa
Perezida Kagame yatanze urugero ku mishinga itanoze, aho igenamigambi rikorwa ariko ntirihuzwe n’ibikorwa bifatika. Yavuze ko gutegura nabi cyangwa kudahuza gahunda n’ibikorwa bituma igihugu kidageraho intego zacyo cyangwa bikagihenda.
Yagize ati:
“Ntushobora gutegura nabi ngo utegereze umusaruro mwiza. Igenamigambi n’ibikorwa bigomba kujyana.”
Urugero rw’umushinga w’amazi n’ubuhinzi mu Burasirazuba
Yatanze urugero rw’umushinga wagombaga gufasha mu kuhira imyaka no kugeza amazi ku baturage bo mu Ntara y’Iburasirazuba. Aho gukorera hamwe ngo byombi bigerweho icyarimwe, hakurikiranywe igice kimwe gusa.
Guverineri w’Intara y’Iburasirazuba, Pudence Rubingisa, yemeye ko habayeho kwibagirwa igice cyari kigenewe abaturage.
Perezida Kagame yahise abaza impamvu inzego zirebwa n’umushinga zitavuganye ngo zikore ibintu byuzuzanya.
“Kuki abantu bafite aho bahuriye n’umushinga batavuganye? Ibyo ntibikwiye kongera kubaho.”
Guverineri Rubingisa yemeye ko ari ikibazo cy’imikoranire mike, ashimangira ko bagiye kunoza uburyo bwo kuvugana no guha umuturage umwanya mu igenamigambi.
Ibyavuzwe na Perezida Kagame bigaragaza ko ikibazo kidakwiye gushyirwa ku bumenyi bucye bw’abayobozi, ahubwo kiri ku:
- Kudashyira mu bikorwa imyanzuro
- Kudahuza inzego zikora ku mushinga umwe
- Kutumva uburemere bw’inshingano
- Kudaha abaturage ijambo mu bibakorerwa
Iki ni ikibazo cy’imiyoborere ishingiye ku mikorere ya buri munsi, aho ibisabwa bizwi ariko ntibishyirwe mu bikorwa uko bikwiye.
U Rwanda rwashyize imbaraga nyinshi mu miyoborere myiza, ariko igihe kirageze ngo:
- Imyanzuro iva mu nama ijye ihita ishyirwa mu bikorwa
- Abayobozi babazwe umusaruro ugaragara
- Imishinga ijye ihuzwa n’ibikenewe ku baturage
- Ikoranabuhanga rikoreshwe mu gukurikirana ishyirwa mu bikorwa
- Kwiyemeza mu magambo bidahagije. Icyo abaturage bakeneye ni impinduka zifatika mu mibereho yabo.
Ku muturage usanzwe, ubutumwa burasobanutse:
- Serivisi zigomba kunozwa
- Igihe cyo gutegereza ibisubizo kigomba kugabanuka
- Imishinga igomba gutanga umusaruro ugaragara
- Iyo imikorere inoze, abaturage babona impinduka mu buzima bwabo bwa buri munsi.
Perezida Kagame yatanze ubutumwa bukomeye ku miyoborere: amakosa asubirwamo si ibisanzwe, kandi kwicuza bidahindura imikorere ntacyo bimaze. Ni umuhamagaro wo guhindura imitekerereze no gushyira imbaraga mu bikorwa bifatika.
Niba abayobozi bashyize mu bikorwa ibyo basabwe, ireme rya serivisi n’imikorere y’inzego za Leta bishobora kugaragara mu buryo bufatika mu gihe gito.
![]() |
| Perezida Kagame yanenze abayobozi basubira mu makosa, asaba impinduka zifatika mu miyoborere |
Reba inkuru bifitanye isano:https://rplinsider.blogspot.com/2026/03/perezida-kagame-ubuyobozi-ubwirasi-inshingano.html?m=1

