Mu gihe urubyiruko rw’u Rwanda rukomeje gushaka uburyo bushya bwo kwidagadura rwanunguka ubumenyi, igitaramo cya Gen-Z Comedy cyongeye kuzana igitekerezo gishya gihuza urwenya n’ubumenyi ku mateka y’igihugu. Kuri iyi nshuro, kizitabirwa na Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, utegerejwe kuganiriza urubyiruko ku nsanganyamatsiko ifite ireme rikomeye mu kubaka igihugu.
Iki gitaramo kizabera muri Camp Kigali ku wa 26 Werurwe 2026, kikaba kije mu gihe u Rwanda ruri kwitegura kwinjira mu minsi yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Mu myaka ishize, ibitaramo by’urwenya byibandaga gusa ku gusetsa abantu. Ariko Gen-Z Comedy yagaragaje itandukaniro rikomeye, igashyira imbere urwenya rufite ubutumwa bwubaka sosiyete.
Uwateguye ibi bitaramo, Ndaruhutse Merci uzwi nka Fally Merci, yavuze ko bahisemo gutumira Minisitiri Dr. Bizimana kugira ngo urubyiruko rubashe kumva amateka y’igihugu mu buryo bworoshye kandi bubegereye.
Ati: “Urubyiruko rwinshi ruza muri ibi bitaramo ruba rukeneye gusetsa, ariko tunifuza ko runatahana ubumenyi. Ni yo mpamvu twatekereje kuzana umuyobozi ufite ubumenyi ku mateka y’u Rwanda.”
Ibi bigaragaza uburyo imyidagaduro iri guhinduka igikoresho cy’ingenzi mu kwigisha no gukangurira urubyiruko gufata inshingano.
Iki gitaramo kije mu gihe cyihariye cyane ku Banyarwanda, aho igihugu kiba kiri kwitegura kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Ni igihe gisaba gutekereza, kwibuka no kwigira ku mateka.
Kuzana ibiganiro by’amateka mu gitaramo cy’urwenya bishobora gutuma ubutumwa bugera ku rubyiruko mu buryo bwihariye, kuko rukunze gukurikirana ibikorwa nk’ibi.
Abasesenguzi bavuga ko uru ari urugero rwiza rw’uko urubyiruko rushobora kwigishwa amateka mu buryo butari ubusanzwe, bityo rukayumva neza kurushaho.
Iki gitaramo ntikizaba kigizwe n’ibiganiro gusa, ahubwo kizasusurutswa n’abanyarwenya n’abahanzi batandukanye. Mu bazitabira harimo Dr. Claude ndetse n’abandi banyarwenya barimo Okello Okello wo muri Uganda, Muhindee, MC Kandii, Musa, Umushumba n’abandi.
Uru rwego rw’abasusurutsa rwerekana ko iki gitaramo kigamije guhuza imyidagaduro n’uburezi mu buryo bushya.
Kuva yatangira mu 2022, Gen-Z Comedy imaze kwigarurira imitima y’urubyiruko. Ibi bitaramo byabaye urubuga rufasha impano nshya kugaragaza ibyo zishoboye, ndetse bikanatanga umusanzu mu guteza imbere urwego rw’urwenya mu Rwanda.
Kugeza ubu, biri mu bitaramo bike bikomeje kuba mu buryo buhoraho, bikerekana ko bifite icyerekezo kirambye.
Iki ni kimwe mu bibazo bikomeje kugarukwaho. Hari abatekereza ko urwenya rudakwiriye guhuzwa n’ingingo zikomeye nk’amateka ya Jenoside, ariko hari n’ababona ko ari uburyo bwiza bwo gutuma ubutumwa bugera ku rubyiruko mu buryo bworoshye.
Mu by’ukuri, uburyo bwo kwigisha burahinduka. Urubyiruko rwa Gen-Z rukunze ibintu byoroshye, byihuse kandi bifite uburyo bwo kubegera. Gushyira ubutumwa bw’amateka mu myidagaduro bishobora gutuma burushaho kumvikana no kwibukwa.
Minisitiri Dr. Bizimana ategerejwe kugaruka cyane ku ruhare rw’urubyiruko mu kubungabunga amateka no kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda. Ni ubutumwa bujyanye n’inshingano z’urubyiruko mu kubaka igihugu kidafite amacakubiri.
Mu Rwanda rw’uyu munsi, urubyiruko rufite uruhare rukomeye mu iterambere. Ariko kugira ngo ibyo bigerweho, rugomba kumenya amateka yarwo no kuyigiraho.
Gen-Z Comedy iri kugaragaza ko imyidagaduro ishobora kuba igikoresho gikomeye mu kubaka sosiyete. Guhuza urwenya n’ubumenyi ku mateka ni intambwe ikomeye ishobora guhindura imyumvire y’urubyiruko.
Iki gitaramo kizaba ari urubuga rwo gusetsa, kwigira no gutekereza ku mateka igihugu cyanyuzemo n’icyerekezo gifite.

