![]() |
| Photo: unsplash image. Abashakashatsi bakomeje gukurikirana indwara ya Hantavirus n’uburyo yakwirakwira |
Rwanda Biomedical Centre (RBC) yatangaje ko iri gukurikiranira hafi indwara ya Hantavirus iherutse kugaragara mu bihugu bitandukanye ku Isi, nyuma y’aho bamwe mu bari mu bwato bwa M/V Hondius bapfiriye mu rugendo rwari rugamije gusura Antarctique.
Ni amakuru yatangajwe ku wa 10 Gicurasi 2026 mu itangazo RBC yashyize hanze, rigaragaza ko u Rwanda rwatangiye gukaza ingamba zo gukurikirana iyi ndwara nubwo itaragaragara mu gihugu.
Iyi ndwara yatangiye kuvugwa cyane mu minsi ishize ubwo abantu bari mu bwato M/V Hondius batangiye kurwara indwara itari izwi bamwe bakaza no gupfa, ibintu byateye ubwoba ibihugu byinshi byanyurwagamo n’ubu bwato.
Uru rugendo rwari rwatangiriye mu Mujyi wa Ushuaia mu majyepfo ya Argentina rugamije gusura ahantu nyaburanga two ku Mugabane wa Antarctique.
Ariko ibyari ibyishimo byahindutse urujijo ubwo bamwe mu bari muri ubu bwato batangiraga kurwara umusubizo udasanzwe, bamwe bagapfa.
Umugenzi wa mbere yapfuye tariki 11 Mata 2026, umurambo we uguma mu bwato kugeza tariki 24 Mata ubwo bagezaga ku Kirwa cya Saint Helena.
Umugore we wari wamuherekeje na we yaje kurwara nyuma y’iminsi mike arapfa, mu gihe undi mugenzi ukomoka mu Germany yapfuye ku wa 2 Gicurasi.
Undi wari ukomoka mu United Kingdom yajyanywe kuvurirwa muri South Africa aho basanze yaranduye Hantavirus yo mu bwoko bwa Andes virus.
Indwara ikomoka ku mbeba ariko ishobora no kwandura hagati y’abantu
RBC yasobanuye ko Hantavirus ari virusi iba mu ngugunnyi cyane cyane imbeba, aho abantu bayandura binyuze mu guhumeka umwuka wandujwe n’inkari, ibisigazwa cyangwa amacandwe y’izo nyamaswa.
Abantu bashobora kandi kuyandura bakoze ku bintu byanduye nyuma bakikora ku maso, ku munwa cyangwa ku izuru.
Icyakora, ubwoko bwa Andes virus ni bwo bwonyine buzwi bushobora no kwandura hagati y’abantu, nubwo bikorwa gake cyane kandi bisaba ko abantu baba begeranye igihe kinini.
Ibimenyetso byayo birimo umuriro mwinshi, kubabara umutwe, imikaya n’ingingo, kugira isesemi, guhumeka nabi ndetse no kugira ibibazo bikomeye by’ubuhumekero.
RBC yavuze ko ibi bimenyetso bishobora kwitiranywa n’indwara zisanzwe nka malaria, ibicurane cyangwa Covid-19, ari yo mpamvu abantu basabwa kujya kwa muganga hakirikare igihe bagize ibimenyetso bidasanzwe.
Ese isi iri kongera guhura n’ubwoba bw’icyorezo gishya?
Nubwo Hantavirus atari indwara nshya kuko yavumbuwe bwa mbere mu 1978 muri South Korea hafi y’Uruzi rwa Hantan, uburyo iyi nkuru iri gukwirakwira bwongeye gutuma abantu benshi bibaza niba Isi ishobora kongera guhura n’icyorezo gikomeye nk’icyabaye kuri Covid-19.
Abasesenguzi b’ubuzima bavuga ko impungenge zishingiye cyane ku kuba iyi ndwara yagaragaye mu bwato bwari burimo abantu baturutse mu bihugu byinshi, ibintu byorohereza ikwirakwira ry’indwara mpuzamahanga.
Ni na yo mpamvu ibihugu byinshi birimo Argentina, Afurika y’Epfo, u Buholandi, Switzerland na Cape Verde byatangiye gukurikirana abantu bose baba barahuye n’abarwaye.
Isomo rikomeye ku Rwanda no ku Isi
Nyuma ya Covid-19, ibihugu byinshi byatangiye gufata mu buryo bukomeye amakuru yose ajyanye n’indwara zishobora kwambuka imipaka.
Abasesenguzi bavuga ko kuba u Rwanda rwatangiye gukurikiranira hafi Hantavirus hakiri kare ari ikimenyetso cy’uko amasomo yasizwe na Covid-19 yatangiye gutanga umusaruro mu rwego rwo gutegura uburyo bwo kwirinda ibyorezo.
Hari kandi abagaragaza ko ikibazo cy’indwara zikomoka ku nyamaswa gikomeje kwiyongera kubera impinduka z’ikirere, ibikorwa by’abantu byegera cyane ahantu habamo inyamaswa ndetse n’urujya n’uruza rw’abantu ku Isi rugenda rwiyongera.
Mu gihe nta muntu uratangazwa ko wanduye iyi ndwara mu Rwanda, inzego z’ubuzima zisaba abaturage gukomeza kugira isuku, kwirinda ahantu hashobora kuba hari imbeba nyinshi ndetse no kujya kwa muganga igihe bagize ibimenyetso bidasanzwe by’indwara z’ubuhumekero.
![]() |
| RBC yasobanuye ko Hantavirus ari virusi iba mu ngugunnyi cyane cyane imbeba |

