U Rwanda rwongeye kwakira Abanyarwanda 222 bari bamaze igihe mu buzima bugoye mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, aho bari barafashwe bugwate n’umutwe witwaje intwaro wa FDLR. Ni igikorwa gifite igisobanuro gikomeye, kitari gusa ku rwego rw’ubutabazi, ahubwo no ku rwego rwo kongera kubaka icyizere n’ubumwe bw’Abanyarwanda.
Aba baturage binjiye mu gihugu banyuze ku mupaka wa La Corniche, bakirwa mu buryo bububashywe ndetse bashyikirizwa ubufasha bw’ibanze bugamije kubafasha gutangira ubuzima bushya. Mu bagarutse, hagaragaramo umubare munini w’abana (149), abagore 58 n’abagabo 15, bigaragaza uko ikibazo cy’umutekano mucye mu karere gikomeje kugira ingaruka ku byiciro byoroshye.
Nyuma yo kwakirwa, aba Banyarwanda bahise bajyanwa mu kigo cy’agateganyo cya Nyarushishi Transit Camp giherereye mu Karere ka Rusizi, aho bahabwa ubufasha bw’ibanze burimo ibiribwa, ubuvuzi ndetse n’ubujyanama ku buzima bwo mu mutwe.
Gahunda yo kubakira aba baturage ntigarukira ku kubakira gusa, ahubwo irimo no kubafasha kwisanga mu buzima busanzwe. Buri muntu mukuru yahawe amadolari 188, mu gihe abari munsi y’imyaka 18 bahawe 113$, hiyongereyeho ibiribwa by’ibanze bifite agaciro ka 45.000 Frw.
Ibi bigaragaza uburyo Leta y’u Rwanda ikomeje gushyira imbere umuturage, by’umwihariko abavuye mu bihe bikomeye, kugira ngo bongere kwiyubaka no kwinjira mu iterambere ry’igihugu.
Ku benshi muri aba batahutse, kugaruka mu Rwanda si uguhindura aho baba gusa, ahubwo ni intangiriro y’ubuzima bushya. Bamwe muri bo bari bamaze imyaka myinshi mu buzima bwo guhunga, abandi baravutse batanazi igihugu cyabo.
Abasesenguzi mu by’imibereho myiza y’abaturage bagaragaza ko kwakira abantu nk’aba bisaba gahunda irambye irimo:
Kubafasha kubona uburezi ku bana
Kubahuza n’imiryango yabo aho bishoboka
Kubafasha kubona imirimo cyangwa ibikorwa bibinjiriza
Kubafasha gukira ibikomere byo mu mutwe
Ibi byose ni byo bigira uruhare mu kubaka sosiyete irambye, ishingiye ku bumwe n’ubwiyunge.
Ubuyobozi bw’Akarere ka Rubavu bwagaragaje ko aba baturage bagomba gufatwa nk’imbaraga nshya igihugu cyungutse. Bwabasabye kugira uruhare mu iterambere, bakirinda gusubira mu buzima bwabashyira mu kaga.
Ibi bijyana n’icyerekezo cy’u Rwanda cyo kubaka igihugu gishingiye ku baturage bafite uruhare rugaragara mu iterambere, aho buri wese afatwa nk’umutungo w’igihugu.
Icyerekezo cy’umutekano mu karere
Iki gikorwa cyongeye kugaragaza ikibazo gikomeje mu Burasirazuba bwa RDC, aho imitwe yitwaje intwaro ikomeje guhungabanya ubuzima bw’abaturage. Nubwo hari imbaraga zishyirwa mu kugarura amahoro, haracyari urugendo rurerure.
Ku rundi ruhande, u Rwanda rukomeje kugaragaza ko rwiteguye kwakira no gufasha Abanyarwanda bari mu kaga aho bari hose, rubafasha gusubira mu buzima busanzwe no kubaka ejo hazaza heza.
Inkuru y’aba Banyarwanda 222 batahutse ni isomo rikomeye ku bijyanye n’agaciro k’igihugu n’icyo bivuze kugira aho ubarizwa. Ni urugero rw’uko, n’iyo umuntu anyuze mu bihe bikomeye, hari igihe cyo kongera gutangira ubuzima bushya.
Mu gihe u Rwanda rukomeje kwiyubaka no gutera imbere, kwakira abaturage barwo no kubafasha ni imwe mu nkingi z’iterambere rirambye.



