Ishyirahamwe rya Ruhago muri Sénégal, Fédération Sénégalaise de Football (FSF), ryatangaje ko ritazemera na gato icyemezo cy’Akanama k’Ubujurire ka Confédération Africaine de Football (CAF) cyo kuyambura Igikombe cya Afurika cya 2025.
Ni icyemezo cyafashwe nyuma y’amezi menshi hakurikiranwa imvururu zabaye ku mukino wa nyuma w’Igikombe cya Afurika, aho CAF yemeje ko Sénégal iterwa mpaga ibitego 3-0, igikombe kigahabwa Maroc.
CAF yagaragaje ko yashingiraga ku mategeko agenga Africa Cup of Nations (AFCON), cyane cyane ingingo ya 84.
Ariko Sénégal ivuga ko ayo mategeko yakoreshejwe nabi kandi mu buryo bubogamye.
Sénégal ivuga ko yarenganyijwe
Mu itangazo rikomeye ryasohowe mu rukerera, FSF yavuze ko:
Uruhande rwa Sénégal rutigeze ruhabwa umwanya uhagije wo kwisobanura
Akanama ka CAF katubahirije ihame ryo kumva impande zombi
Icyemezo cyihutiweho kandi gifite ibimenyetso byo kubogama
FSF yagize iti:
“Ntabwo twemera umwanzuro wafashwe mu buryo budakurikije amategeko n’ubutabera bwa siporo.”
Sénégal yamaze gutangaza ko igiye kwitabaza Urukiko Mpuzamahanga rwa Siporo, Court of Arbitration for Sport (CAS/TAS), rufatwa nk’urukiko rukuru kandi rwigenga mu gukemura amakimbirane ya siporo ku Isi.
Iyo CAS yakiriye ubujurire:
Ishobora gutesha agaciro umwanzuro wa CAF. Igikombe gishobora gusubizwa Sénégal. CAF ishobora gusabwa gusubiramo urubanza. Ibi byaba ari amateka mashya muri ruhago nyafurika.
Maroc yo yungutse iki?
Ishyirahamwe rya Ruhago muri Maroc, Fédération Royale Marocaine de Football (FRMF), ryahawe Igikombe cya Afurika ndetse rigabanyirizwa ibihano byinshi:
Icyaha
Igihano cya mbere
Igihano cyagabanyijwe
Imyitwarire y’abatoragura imipira
200,000$
50,000$
Lasers z’abafana
15,000$
10,000$
Kujya mu cyumba cya VAR
100,000$
Byagumyeho
Ibi byateje impaka ku ihame ry’uburinganire mu butabera bwa siporo.
Iki kibazo cyazamuye ingingo zikomeye eshatu:
1. Ubutabera n’imiyoborere
CAF ni urwego rukomeye muri Afurika, ariko iyo rufashe ibyemezo bitavugwaho rumwe, icyizere cy’abafana kirahungabana.
2. Politiki muri siporo
Amashyirahamwe akomeye ashobora kugira ijambo rikomeye mu byemezo bya siporo, bigatuma ihame ry’uburinganire rihungabana.
3. CAS nk’icyizere cya nyuma
CAS ni yo soko ya nyuma y’ubutabera. Icyemezo izafata kizagena niba amategeko ya siporo akurikizwa koko nta kubogama.
Ingaruka zishobora kubaho
Niba CAS yemeye ubujurire bwa Sénégal:
Igikombe gishobora gusubizwa Sénégal, CAF ishobora kunengwa ku rwego mpuzamahanga, Amategeko ya AFCON ashobora kuvugururwa
Niba ubujurire butemewe:
Maroc igumana igikombe burundu, Sénégal igatakaza icyizere muri CAF, Impaka zigakomeza mu bafana
Icyo abakunzi ba ruhago bakwiye kumenya
Iki si ikibazo cy’umukino gusa, ni ikibazo cy’ubutabera, amategeko n’icyizere cya siporo muri Afurika.
Ni urugamba rw’amategeko rushobora:
Guhindura amateka ya AFCONG, Gushyirahoumurongo mushya w’imiyoborere, Kwerekana niba siporo nyafurika irimo gukura mu mucyo.
Siporo igomba gushingira ku mucyo, amategeko n’uburinganire. Iyo abafana batangiye gushidikanya ku butabera, igikombe gitakaza agaciro kacyo. CAF ifite inshingano zo kurinda isura ya ruhago nyafurika.
Aya makimbirane yose hagati ya Sénégal na CAF ashingiye ku byabereye mu mukino wa nyuma wa Igikombe cya Afurika 2025 wabereye muri Maroc, aho Sénégal yari yatsinze Maroc igitego 1-0 ariko umukino ukarangwa n’imvururu zikomeye.
CAF ivuga ko Sénégal yishe amategeko agenga amarushanwa hashingiwe ku ngingo ya 82 n’iya 84, zirimo:
1. Imvururu zikomeye ku kibuga
Abafana binjiye mu kibuga nyuma y’umukino
Imirwano hagati y’abafana n’abashinzwe umutekano
Umutekano mucye watumye gahunda z’umukino zihungabana
2. Imyitwarire y’abakinnyi n’abatoza
Hari abakinnyi n’abatoza ba Sénégal bashinjwa kwinjira mu cyumba cya VAR
CAF ivuga ko ibyo byabangamiye abasifuzi
Bifatwa nko kutubahiriza amabwiriza y’imikino mpuzamahanga
3. Kunanirwa kubahiriza amabwiriza y’irushanwa
CAF yemeza ko ishyirahamwe rya ruhago muri Sénégal ritabashije:
Kugenzura neza imyitwarire y’abafana
Kubungabunga umutekano wa siporo
Kubahiriza amabwiriza yateganyijwe mbere y’umukino
Ibyo byatumye Akanama gashinzwe Ubujurire muri CAF gafata icyemezo cyo: Gutesha Sénégal intsinzi no gutanga mpaga ya 3-0 kuri Maroc
Ishyirahamwe rya ruhago muri Sénégal rivuga ko:
- Ritahawe umwanya uhagije wo kwisobanura
- Icyemezo cyafashwe mu buryo bubogamye
Amategeko yakoreshejwe nabi
Ni yo mpamvu ryahisemo kuregera Urukiko rwa Siporo ku Isi (CAS) ruri i Lausanne kugira ngo rurenganurwe.
Wowe ubona iki kibazo ute?
- Sénégal yarenganye
- Reka CAS ibe ari yo ivuga
- CAF yakoze ibikwiye
Tanga igitekerezo cyawe hasi.




