Umuhanzi nyarwanda Diez Dola yongeye kuvugisha benshi ku mbuga nkoranyambaga nyuma yo gutangaza ko yigeze gusaba inguzanyo ya miliyoni 10 Frw yari yarateganyirijwe abahanzi, ariko ntayihabwe.
Ni ikibazo cyongeye kugarura impaka ku buryo gahunda zo gufasha urubyiruko n’abahanzi zigerwaho, aho bamwe bavuga ko zihari ku mpapuro ariko kuzigeraho bikaba urugendo rutoroshye ku bantu benshi bo mu ruganda rw’imyidagaduro.
“Narayatse ariko barayanyima” — Diez Dola
Mu kiganiro aherutse kugirana n’umunyamakuru Babu wa RUA Rwanda, Diez Dola yavuze ko na we yigeze kugerageza gusaba inguzanyo yari yaratangajwe nk’ifasha abahanzi gukora imishinga yabo badafite ingwate.
Mu magambo ye, yavuze ko:
“Narayatse ariko ngewe barayanyimye… ntabwo bigeze bayampa kandi narayasabye.”
Aya magambo yahise atangira kugibwaho impaka, cyane cyane ku mbuga nkoranyambaga, aho bamwe mu bahanzi n’abakurikiranira hafi imyidagaduro bavuze ko ikibazo cyo kubona ubushobozi bwo gukora imishinga kigikomeye, nubwo hari gahunda ziba zarashyizweho na Leta cyangwa ibigo by’imari.
Minisitiri Utumatwishima yahise amusubiza
Nyuma y’ayo magambo, Minisitiri w’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi, Jean Nepo Abdallah Utumatwishima, yahise amusubiza abinyujije ku rubuga X.
Mu butumwa bwe, yagaragaje ko ikibazo gishobora kuba kidafitanye isano no kwangirwa burundu, ahubwo ko hari ibisabwa bishobora kuba bitarasobanukiwe neza.
Yagize ati:
“Azohereze umufasha business mu ishami ry’Ubuhanzi bazamusobanurira icyo bisaba muri BK-Reative na Aguka. Bizakunda.”
Aya magambo ya Minisitiri yagaragaye nk’uburyo bwo gufungura umuryango w’ikiganiro aho kuba uguhakana ikibazo cyavuzwe na Diez Dola.
Nubwo iyi nkuru isa n’ikorwa ryoroheje hagati y’umuhanzi n’umuyobozi wa Leta, irimo ubutumwa buremereye ku ruganda rw’ubuhanzi mu Rwanda.
Hari ibintu bitatu by’ingenzi iyi nkuru igaragaza:
1. Abahanzi benshi ntibasobanukiwe neza uburyo bwo kubona inkunga
Mu by’ukuri, gahunda nka BK-Reative cyangwa Aguka zashyizweho ngo zifashe urubyiruko n’abahanzi bafite imishinga. Ariko ikibazo gikunze kuvugwa ni uko hari benshi bafite impano ariko badafite ubumenyi buhagije bwo gutegura business plan, inyandiko zisabwa cyangwa uburyo bwo kwerekana umushinga mu buryo bwumvikana ku rwego rw’imari.
Ni ho bamwe bahera bavuga ko “bangiwe”, nyamara ikibazo gishobora kuba kiri mu buryo bwo gutegura dosiye.
2. Ubuhanzi buracyafatwa nk’umwuga udafite garanti ihagije
Nubwo uruganda rw’imyidagaduro rukura umunsi ku wundi, hari ibigo by’imari bikigira impungenge zo gutanga amafaranga menshi ku bahanzi badafite ibikorwa bifatika cyangwa inkomoko y’inyungu ihamye.
Ibi bituma abahanzi benshi bumva ko hari icyizere gito bahabwa ugereranyije n’indi mishinga.
3. Hari icyuho hagati ya gahunda nziza n’abazigenerwa
Iyi nkuru inerekana ikibazo gikunze kubaho muri gahunda nyinshi z’iterambere: gahunda iba nziza, ariko abazigenerwa ntibabone amakuru ahagije cyangwa ubufasha bwo kuzigeraho.
Iyo Minisitiri avuga ati “azohereze umufasha business”, birerekana ko ubuhanzi bwo muri iki gihe budashobora kugendera ku mpano gusa, ahubwo busaba n’ubunyamwuga mu micungire y’imishinga.
Diez Dola yavuze ikibazo benshi bavuga bucece
Nubwo yavuze inkuru ye bwite, Diez Dola ashobora kuba yavugiye benshi mu bahanzi bafite impano ariko batinya kuvuga ko bagorwa no kubona ubushobozi bwo gukora.
Mu myaka ishize, abahanzi benshi bagiye bavuga ko kubona abaterankunga cyangwa inguzanyo bikiri ikibazo, cyane cyane ku bafite amazina atarakomeye cyane ku isoko.
Iyi nkuru ntabwo ari iy’inguzanyo gusa. Ni inkuru igaragaza aho ubuhanzi bwo mu Rwanda bugeze hagati yo kuba impano no kuba ubucuruzi bw’umwuga.
Kuba Minisitiri yasubije Diez Dola mu buryo butuje kandi butanga icyizere, bishobora gufatwa nk’ikimenyetso cy’uko hari ubushake bwo kwegera abahanzi no kubafasha gusobanukirwa amahirwe ariho.
Ariko kandi, birasaba ko abahanzi na bo bongera ubumenyi mu micungire y’imishinga yabo niba bashaka ko ubuhanzi bwabo buhinduka umwuga ubatunze by’igihe kirekire.