Perezida Kagame mu ruzinduko rufite uburemere muri Tanzania: Ubufatanye bw’u Rwanda bugiye kwinjira mu cyiciro gishya

 

Photo: Paul Kagame 2014 / Veni Markovski via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Ku gicamunsi cyo kuri iki Cyumweru, Paul Kagame yageze i Dar es Salaam mu ruzinduko rw’umunsi umwe, ariko rufite uburemere burenze igihe rumara. Ni urugendo rutagamije gusura gusa, ahubwo rugamije gushimangira icyerekezo cy’ubufatanye hagati y’u Rwanda na Samia Suluhu Hassan mu bihe akarere ka Afurika y’Iburasirazuba kari gushaka kwihuta mu iterambere rishingiye ku buhahirane n’ibikorwaremezo.

Uko kwakirwa ku kibuga cy’indege n’abayobozi bakuru ba Tanzania, barimo Mahmoud Thabit Kombo, byagaragaje ko umubano w’ibihugu byombi udasanzwe. Ni ishusho y’imibanire imaze igihe, ariko iri gufata indi ntera aho ibihugu bitakigendera ku masezerano gusa, ahubwo bishyira imbere ibikorwa bifatika.

Mu rwego rwa dipolomasi, uru ruzinduko rugaragaza uburyo u Rwanda rukomeje kubaka umubano ushingiye ku nyungu rusange, aho ubufatanye butaguma mu nyandiko ahubwo bukagera ku muturage usanzwe.

Nubwo u Rwanda ari igihugu kidakora ku nyanja, rufite amahirwe yo gukoresha icyambu cya Dar es Salaam, gifatwa nk’umuyoboro w’ubukungu warwo. Kuri ubu, hafi 70% by’ibicuruzwa u Rwanda rutumiza mu mahanga binyura muri iki cyambu, ikintu giha uru ruzinduko indi sura yihariye.

Ibi bisobanura ko ibiganiro hagati ya Paul Kagame na Samia Suluhu Hassan bitareba abayobozi gusa, ahubwo bireba n’umucuruzi ucuruza ibicuruzwa biva cyangwa bijya mu mahanga, ndetse n’umuturage ugura ibicuruzwa ku isoko rya buri munsi.

Mu biganiro biteganyijwe, umushinga wa gari ya moshi uzahuza Isaka na Kigali ni umwe mu byitezweho kwibandwaho. Ni umushinga ushobora guhindura uburyo ibicuruzwa bitwarwa, bikagabanya ibiciro no kongera umuvuduko w’ubucuruzi.

Hari kandi amasezerano amaze gusinywa mu nzego zitandukanye zirimo ubuhinzi, inganda n’ikoranabuhanga. Gushyira ibiro by’ikigo cya Tanzania gishinzwe ibyambu i Kigali ni indi ntambwe igaragaza ko ubufatanye bugenda buva ku rwego rw’amagambo bugera ku bikorwa bifatika.

Icyo uru ruzinduko rusobanuye ku muturage

Nubwo uru ruzinduko rushobora kugaragara nk’urw’abayobozi, ingaruka zarwo zigarukira ku buzima bwa buri munsi. Iyo ubwikorezi bworoshye, ibiciro bigabanuka; iyo ubucuruzi bwiyongera, akazi karaboneka.

Umuturage w’i Kigali ukeneye ibikoresho by’ubwubatsi, umucuruzi wo mu Karere ka Rusizi wohereza ibicuruzwa hanze, cyangwa n’umugenzi ukora ingendo mu karere, bose bagirwaho ingaruka n’ibi biganiro byo ku rwego rwo hejuru.

U Rwanda na Tanzania: Umubano wubakiye ku kwizerana

Mu gihe Isi ihanganye n’ibibazo by’ubukungu n’imivurungano mu bice bitandukanye, ibihugu bya Afurika bikomeje gushaka ibisubizo binyuze mu bufatanye. U Rwanda na Tanzania biri mu byatangiye kugaragaza ko iterambere rirambye rishingira ku gukorana aho guhangana.

Uru ruzinduko rwa Paul Kagame rugaragaza ko hari ubushake bwo gukomeza kubaka umubano ushingiye ku nyungu rusange, aho politiki, ubukungu n’imibereho myiza y’abaturage bihurira ku ntego imwe.

Nubwo ari urugendo rw’umunsi umwe, ubutumwa burimo buraremereye: Afurika ishobora kwiyubaka ishingiye ku bufatanye bwayo bwite. U Rwanda na Tanzania biri mu gutanga urugero rw’uko ibihugu byegeranye bishobora kuba inkingi y’iterambere rirambye.

Mu gihe ibiganiro bikomeje, amaso y’abaturage ari ku musaruro kuko aho politiki ihurira n’ubuzima bwa buri munsi, ari ho impinduka nyazo zitangirira.